Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich utworzono pod koniec istnienia PRL, w 1987 roku, na wzór instytucji zachodnich. Pierwszym rzecznikiem była profesor Ewa Łętowska. Później powstawały kolejne instytucje, których zadaniem jest ochrona rozmaitych praw.
Pod koniec 2009 roku istnieje sześć takich urzędów – najnowszy, Biuro Rzecznika Praw Pacjentów, powstał w 2009 roku – oraz pełnomocnika rządu do spraw równego traktowania obywateli. Są to: Rzecznik Praw Obywatelskich – Janusz Kochanowski, Rzecznik Praw Dziecka – Marek Michalak, Rzecznik Ubezpieczonych – Hanna Olendzka, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta – Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych – Michał Serzyski, Rzecznik Praw Pacjenta – Krystyna Barbara Kozłowska, Pełnomocnik Rządu do Spraw Równego Traktowania. (dawniej Pełnomocnik do Spraw Równego Statusu Mężczyzn i Kobiet) – Elżbieta Radziszewska.
Dysponują one personelem liczącym od kilkudziesięciu do kilkuset osób i budżetami rzędu kilkudziesięciu milionów złotych rocznie, prowadzą kilka tysięcy spraw rocznie.
Źródło: Igor Ryciak, Ranking obywateli, Przekrój, 8 grudnia 2009.